Chleb Tatarczuch Jadwigi Plesińskiej

Miejscowość:
Żarki
Odsłuchaj tekst
Dodaj do planera

Chleb tatarczuch z Żarek został wpisany w kategorii wyrobów piekarniczych i cukierniczych na Listę Produktów Tradycyjnych. Jest to już drugi wyrób Jadwigi Plesińskiej, który trafił do ministerialnego wykazu. W kwietniu 2008 w rejestrze znalazły się żareckie obwarzanki odpustowe.

Produkt trafił na listę dzięki dobrej współpracy trzech instytucji: Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Częstochowie, Urzędu Miasta w Żarkach oraz Urzędu Marszałkowskiego Katowicach. Wniosek przygotowała Iwona Chmurzewska z Powiatowego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Myszkowie.

Na listę wpisywane są produkty których jakość lub wyjątkowe cechy i właściwości wynikają ze stosowania tradycyjnych metod produkcji. Za tradycyjne uważa się metody wykorzystywane od co najmniej 25 lat. Utworzenie Listy Produktów Tradycyjnych ma na celu rozpowszechnianie informacji o produktach wytwarzanych tradycyjnymi, historycznie ugruntowanymi metodami. W dniu 8 grudnia 2008 roku na Listę Produktów Tradycyjnych został wpisany w kategorii Wyroby piekarnicze i cukiernicze: "Chleb tatarczuch" z województwa śląskiego.

W Żarkach już od dawna utrzymuje się tradycja pieczenia chleba z mąki gryczanej (tatarczanej). Tradycja wypieku tego pieczywa przekazywana była skrzętnie z pokolenia na pokolenie. Chleb sprzedawany był od zawsze na targach, odpustach i różnych imprezach im towarzyszących – przekonuje Iwona Chmurzewska.

Chleb tatarczuch to ciemny, słodki chleb, wypiekany z mąki gryczanej, z użyciem mleka, wody oraz drożdży. Gdy zaczyn drożdżowy wyrośnie, ciasto przekłada się na grube blachy i piecze w piecu chlebowym przez około 2 godziny. Upieczony bochen chleba waży około 7 kg. Jego ciemna barwa i słodki smak są zasługą mąki gryczanej oraz proporcji dodawanych składników. Świeżość chleba utrzymuje się nawet do 7 dni. Najczęściej spożywany jest on z masłem, wędliną, ale może być używany jako deser do kawy zamiast ciasta.

- Miejscowość Żarki słynie z jarmarków, organizację takich uroczystości nadał miastu król Zygmunt August w 1556 roku. Chleb tatarczuch stał się nieodłącznym elementem tradycji kulturowej tych terenów oraz ich swoistym symbolem – dodaje burmistrz Klemens Podlejski.

- Chleb utrzymuje wilgotność przez siedem dni. Jest polecany osobom cierpiącym na choroby układu pokarmowego, przyspiesza trawienie – wylicza jego zalety Jadwiga Plesińska, której kram jest jednym najstarszych na żareckim targu. Tatarczuch jest nagrodzony Nagrodą Perłą w Konkursie Dziedzictwa Kulinarnego.

Już od dłuższego czasu trwały próby do rejestracji  chleba  tatarczucha. Był z nią jednak pewien kłopot ze względu na brak dokumentów potwierdzających wyrób tych smakołyków przed 25 laty.

Szczęśliwym trafem w 1982 roku na zlecenie Krzysztofa Tabaki, od lat zaangażowanego w działalność na rzecz Żarek, wykonano inwentaryzację fotograficzną miasta i gminy  Żarki. Było to związane z uroczystościami rocznicowymi 600-lecia Żarek. Wśród zdjęć wykonanych wówczas są fotografie stoiska państwa Plesińskich z odpustu Leśniowskiego z 1982 r. z obwarzankami i chlebem tatarczuchem.

Jak wspomina Krzysztof Tabaka inwentaryzacja miała służyć uchwyceniu obrazu tamtych Żarek: ludzi, zabytków, ulic i sytuacji. On jeździł na rowerze i wskazywał fotografom, co mają sfotografować.

- Te zdjęcia to prawdziwe skarby. Dzięki temu udowodniliśmy, że obwarzanki i tatarczuch są wypiekane w Żarkach od lat. W urzędzie w Żarkach został wykonany opis do zdjęcia, opis produktu wykonała Iwona Chmurzewska z ODR Myszków, a wniosek do ministerstwa skierował Urząd Marszałkowski w Katowicach – wylicza Katarzyna Kulińska-Pluta, inspektor ds. komunikacji społecznej w UMiG Żarki.

Produkt został zarejestrowany wśród wyrobów piekarniczych i cukierniczych, na nazwisko Jadwiga  Plesińska. Pani Jadwiga, mieszkanka Żarek od lat wypieka obwarzanki. Recepturę odziedziczyła po mamie – Aleksandrze Morawskiej.


(przygotowała: Katarzyna Kulińska-Pluta, fot. Katarzyna Kulińska-Pluta)

źródło:https://www.umigzarki.pl/aktualnosci/558

 

Wyświetlenia:  350
Lokalizacja:

Ul. Żarki
42-310 Żarki
Gmina: Żarki
Powiat: myszkowski


Region turystyczny: 
Jura Krakowsko-Częstochowska
Lokalizacja: 
Rynek
Kategoria: 
Dziedzictwo kulturowe

Informacje ogólne:
Rodzaj obiektu:  Inne

Dostępność Całoroczny
Twoja ocena:
Ocena: 0.0 (Oddano 0 głosy)
Trasa
Trasa
Szlak znakowany
Do startu
Do mety
PDF
KML
GPX
W pobliżu
Żarki
0.08 km
Zakwaterowanie w pobliżu
Żarki
0.12 km
Żarki
0.24 km
Żarki
0.38 km
Żarki
0.43 km
Gastronomia w pobliżu
Żarki
0.16 km
Żarki
0.16 km
Żarki
0.31 km
Wydarzenia w pobliżu
Niegowa
2024-03-24
8.62 km
24 marca 2024 zapraszamy do Niegowy na wymagający dla Wymagających bieg typu trail na dystansie półmaratonu, ćwierćmaratonu oraz bieg zakwalifikowany jako luźna piątka. Tak jak półmaraton jest przeznaczony do biegania, tak pozostałe dystanse będą uzupełnione o konkurencje marszu nordic walking.